Prawo jazdy: postępowanie w sprawie odebrania prawa jazdy

Od ponad roku a dokładniej od 18 maja 2015r. obowiązują nowe przepisy Ustawy prawo o ruchu drogowym. Dla kierowców oczywiście najbardziej interesującym zagadnieniem jest utrata prawa jazdy w związku z przekroczeniem dozwolonej prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h.

Kiedy grozi nam odebranie prawa jazdy

Możliwe są różne sytuacje.

Jeśli wykroczenie zostało zarejestrowane przez fotoradar Inspekcji Transportu Drogowego lub straży miejskiej, wówczas starosta nie może wydać decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Zatrzymanie prawa jazdy na podstawie decyzji starosty może nastąpić tylko w przypadku, gdy zabranie prawa jazdy zostało dokonane na drodze przez Policję. Sytuacje w których Policja ma obowiązek lub może zatrzymać dokument prawa jazdy przewiduje art. 135. Zgodnie z ust. 1a pkt a) ww. przepisu, Policjant „zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym”. Policjant nie ma więc możliwości wyboru i w wypadku ujawnienia wyżej opisanego czynu musi nastąpić zatrzymanie prawa jazdy przez Policjanta.

Oznacza to, że funkcjonariusz Policji ma jedynie uprawnienie, tj. może zastosować  zatrzymanie prawa jazdy za pokwitowaniem jego odbioru, nie jest natomiast uprawniony do podjęcia decyzji o jego odebraniu, czy zwrocie.

Stosownie do art. 136 ust.1 PrDrog zatrzymane prawo jazdy (dokument) Policja przekazuje niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni, według właściwości, sądowi uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie, prokuratorowi lub staroście.

Co dalej w sytuacji gdy zostaniemy złapani na gorącym uczynku? Jakie prawa ma kierowca, w stosunku do którego nastąpiło zatrzymanie prawa jazdy? Jak można odzyskać dokument? I czy możemy kontynuować podróż bez prawa jazdy?

Oczywiście nie ma możliwości przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 50 km/h nie popełniając jednocześnie wykroczenia, dlatego za każdym razem wypełnione zostają przesłanki z art. 135 ust. 1 pkt 2 PrDrog i droga Sądowa jest niemożliwa do uniknięcia.

Policjant ma obowiązek przekazać prawo jazdy do Sądu Rejonowego właściwego dla miejsca zdarzenia. Następnie Sąd w terminie 14 dni zobowiązany jest wydać postanowienie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Od postanowienia takiego służy zażalenie (zasadne gdy pomiar nie jest wiarygodny bo np. użyto nieprecyzyjnego urządzenia). Dopiero prawomocne postanowienie Sądu jest podstawą do zawiadomienia starosty o zatrzymaniu prawa jazdy. Na podstawie tego postanowienia, starosta winien wydać decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, jednocześnie nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. W określonych przypadkach okres ten może zostać wydłużony do 6 miesięcy, a nawet na dłużej.

Od decyzji na podstawie której nastąpiło zatrzymanie prawa jazdy służy odwołanie do SKO w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego. Następnie, po rozpoznaniu sprawy przez SKO, jeśli nie byliśmy skuteczni, decyzja staje się prawomocna i uprawnienia są zawieszone – z datą wsteczną od  dnia popełnienia wykroczenia – na 3 miesiące.

Zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje najczęściej po upływie okresu, na jaki dokument zatrzymano, oraz po uiszczeniu stosownej opłaty ewidencyjnej, która np. w Urzędzie Miasta Warszawa wynosi 50 groszy. Wartym podkreślenia jest także fakt, iż w przypadku, gdy utrata prawa jazdy nastąpiła na okres dłuższy niż rok – licząc od dnia zatrzymania dokumentu – wydanie prawa jazdy nastąpi pod warunkiem uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

Trzeba pamiętać, że gdy pojawią się nowe okoliczności, nowe argumenty przemawiające za tym aby został dokonany zwrot prawa jazdy, kierowca może złożyć wniosek o zwrot zatrzymanego dokumentu. We wniosku powinien znaleźć się dokładny opis okoliczności, które zdaniem kierowcy powinny skutkować zwrotem dokumentu. Postanowienie o oddaleniu wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy jest zaskarżalne zażaleniem, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Pozostaje jedynie odpowiedź na pytanie, czy w wypadku gdy nastąpi zatrzymanie prawa jazdy za pokwitowaniem, możemy przynajmniej prowadzić samochód w drodze do domu. Otóż tak. Pomimo iż nastąpiło zatrzymanie prawa jazdy, przez kolejne 24 godziny możemy jeszcze prowadzić pojazdy mechaniczne. Jeżeli dokument uprawniający do prowadzenia samochodu wydał organ państwa innego niż Rzeczpospolita Polska – wtedy, gdy nastąpi zatrzymanie prawa jazdy, mamy 72 godziny na powrót do domu.